Tra biểu thuế nhập khẩu theo mã HS từng bước

Tra biểu thuế nhập khẩu cho đúng cần tám bước: chốt mã HS tám số, chọn đúng phiên bản biểu thuế hiệu lực tại ngày đăng ký tờ khai, đọc mức MFN, xem mức thông thường, tra mức theo từng hiệp định mà nước xuất xứ tham gia, kiểm tra các thuế đi kèm, kiểm tra chính sách quản lý, rồi ghi lại kết quả kèm nguồn. Bỏ qua bất kỳ bước nào cũng có thể ra một con số sai.

Nhiều người chỉ nhìn một cột thuế suất trên một bảng tải từ mạng về rồi báo giá cho khách. Lô hàng về, tờ khai ra số thuế khác, và phần chênh lệch nằm trong túi của người nhập khẩu. Dưới đây là cách tra chậm mà chắc.

Bước 1 và 2: đúng mã, đúng phiên bản biểu

Mã HS tám số là chìa để mở mọi cột trong biểu. Nếu mã chưa chắc, dừng ở đây và làm cho xong phần phân loại trước; tra thuế trên một mã sai thì mọi bước sau đều sai.

Phiên bản biểu quan trọng hơn nhiều người nghĩ:

• Danh mục HS được sửa theo chu kỳ vài năm một lần; có mã bị tách, gộp hoặc đổi số. Mã dùng năm trước có thể không còn.
• Biểu MFN có thể được sửa giữa kỳ cho một số dòng.
• Biểu theo hiệp định có lộ trình theo năm: cùng một mã, mức năm nay khác năm sau.

Mức áp dụng là mức hiệu lực tại ngày đăng ký tờ khai. Khi tra, ghi lại ngày tra và văn bản đang dùng.

Bước 3 và 4: mức MFN và mức thông thường

Trong biểu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu ưu đãi, tìm dòng mã tám số, đọc cột thuế suất nhập khẩu ưu đãi. Để ý:

• Phần lớn mức thuế là tỷ lệ phần trăm trên trị giá tính thuế.
• Một số mặt hàng áp thuế tuyệt đối (một số tiền trên một đơn vị hàng) hoặc thuế hỗn hợp (vừa phần trăm vừa số tuyệt đối). Những dòng này có phụ lục riêng.
• Dòng có hạn ngạch thuế quan có hai mức: trong và ngoài hạn ngạch.
• Đọc cả chú giải và ghi chú của chương trong biểu; có dòng chỉ áp một mức khi đáp ứng điều kiện kèm theo.

Mức thông thường không cần tra riêng cho đa số doanh nghiệp, nhưng nên biết nó tồn tại và cao hơn đáng kể — đó là mức sẽ bị áp nếu khai sai hoặc không chứng minh được xuất xứ.

Bước 5: tra mức theo từng hiệp định

Mỗi hiệp định thương mại có một nghị định biểu thuế riêng, trong đó liệt kê mã HS và mức thuế theo từng năm của lộ trình. Cách đọc:

1. Xác định các hiệp định mà nước xuất xứ tham gia cùng Việt Nam. Một nước có thể nằm trong ba, bốn hiệp định.
2. Mở biểu của từng hiệp định, tìm mã tám số, đọc cột năm hiện tại.
3. Đọc ký hiệu kèm theo. Trong nhiều biểu, dòng có ký hiệu riêng (ví dụ dấu sao) nghĩa là không được hưởng ưu đãi ở năm đó; có dòng chỉ dành cho một số nước thành viên. Phần ghi chú đầu biểu giải thích ký hiệu.
4. Ghi lại mức của từng hiệp định để so sánh.

Một lưu ý: mức theo hiệp định không phải lúc nào cũng thấp hơn MFN. Có dòng MFN đã được giảm về thấp, trong khi lộ trình hiệp định chưa kịp về bằng. So sánh con số thực, đừng mặc định.

Bước 6: các thuế đi kèm và ví dụ tính giả định

Sau thuế nhập khẩu, kiểm tra mặt hàng có chịu thêm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế phòng vệ thương mại hay không, và mức thuế giá trị gia tăng áp dụng. Thứ tự tính cộng dồn: thuế nhập khẩu tính trên trị giá tính thuế; thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu tính trên trị giá tính thuế cộng thuế nhập khẩu, cộng thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường nếu có.

Ví dụ giả định, chỉ để minh hoạ cách tính (không phải thuế suất của mặt hàng nào): lô hàng có trị giá tính thuế 100 triệu đồng, giả sử thuế nhập khẩu 10%, không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt và bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng 10%.

Nếu cùng lô đó đáp ứng một hiệp định có mức 0%, thuế nhập khẩu bằng không và thuế giá trị gia tăng còn 10 triệu. Chênh lệch 11 triệu cho mỗi 100 triệu trị giá là lý do việc tra kỹ đáng công.

Bước 7 và 8: chính sách quản lý và lưu kết quả

Cùng mã HS với thuế suất là chính sách quản lý. Trước khi ký hợp đồng, kiểm tra mặt hàng có thuộc diện:

• Cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu.
• Nhập khẩu theo giấy phép, theo điều kiện.
• Kiểm tra chuyên ngành: chất lượng, an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, đo lường.
• Ghi nhãn đặc thù.

Chính sách này quyết định hàng có thông quan được không, mất thêm bao lâu, tốn thêm chi phí kiểm tra ra sao — đôi khi còn quan trọng hơn chênh lệch thuế.

Cuối cùng, lưu kết quả tra thành một phiếu cho mỗi mặt hàng: mã HS, mức MFN, mức từng hiệp định, thuế đi kèm, chính sách quản lý, ngày tra, văn bản căn cứ, người tra. Phiếu này là tài sản của doanh nghiệp, dùng cho báo giá, kế hoạch nhập và khi bị hỏi lại.

Những lỗi tra biểu hay gặp

• Dùng bảng tổng hợp cũ tải về từ vài năm trước. Danh mục đã đổi phiên bản, lộ trình hiệp định đã sang năm khác, con số không còn đúng.
• Đọc nhầm cột năm trong biểu theo hiệp định. Biểu có nhiều cột năm liền nhau, dễ đọc sang cột bên cạnh.
• Bỏ qua ký hiệu ở dòng thuế suất, trong khi ký hiệu đó cho biết dòng không được hưởng ưu đãi hoặc chỉ dành cho một số nước.
• Quên thuế đi kèm: báo giá cho khách chỉ tính thuế nhập khẩu, quên thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế phòng vệ thương mại của mặt hàng.
• Nhầm nước xuất xứ với nước xuất khẩu: tra mức của hiệp định với nước nơi hàng được gửi đi, trong khi hàng sản xuất ở nước khác.
• Không tra chính sách quản lý: thuế đúng nhưng hàng kẹt ở cảng vì thiếu giấy phép hoặc chưa đăng ký kiểm tra chuyên ngành.

Cách phòng đơn giản nhất: mỗi lần tra, hai người làm độc lập rồi so kết quả với mặt hàng mới hoặc lô giá trị lớn. Chênh nhau ở đâu thì dừng lại hỏi đúng chỗ đó.

Tra ở đâu cho chắc

Nguồn nên dùng, theo thứ tự tin cậy:

1. Văn bản gốc: nghị định biểu thuế xuất khẩu, nhập khẩu ưu đãi và các nghị định biểu thuế theo từng hiệp định, đăng trên cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật chính thức.
2. Phần tra cứu biểu thuế trên cổng thông tin điện tử của hải quan: tra theo mã HS, xem các mức trên cùng một màn hình.
3. Cổng thông tin về các hiệp định thương mại tự do của Bộ Công Thương cho lộ trình cam kết và quy tắc xuất xứ.
4. Chi cục hải quan nơi làm thủ tục khi còn phân vân.

Bảng tổng hợp của các trang tư nhân hay phần mềm khai báo tiện để tra nhanh, nhưng khi con số ảnh hưởng tới giá bán thì đối chiếu lại với văn bản gốc. Với mức thuế giá trị gia tăng theo nhóm hàng, có thể xem thêm phần giải thích thuế suất giá trị gia tăng trên Thuế Suất.