Mở tờ khai tại cảng biển hay chuyển về cảng cạn gần kho: so thủ tục và chi phí hàng nguyên container

Với nhà máy ở xa cảng biển và hàng về nguyên container, chuyển container về cảng cạn gần kho rồi mới làm thủ tục thường tiện hơn khi hàng hay phải kiểm tra thực tế, kiểm tra chuyên ngành, hoặc khi doanh nghiệp muốn nhân viên của mình có mặt lúc kiểm hoá mà không phải đi xa. Mở tờ khai ngay tại cảng biển thường gọn hơn khi hàng đi luồng xanh đều đặn, chứng từ đơn giản, và muốn đưa hàng thẳng về kho sau thông quan mà không qua thêm một bãi trung gian.

Cả hai cách đều khai trên cùng hệ thống điện tử; khác nhau ở chỗ có thêm một tờ khai vận chuyển đưa hàng dưới sự giám sát hải quan từ cảng biển về cảng cạn, và ở các khoản phí bãi, nâng hạ, thời gian. Bài này so hai cách theo từng bước, kèm một ví dụ chi phí giả định.

Hai trình tự, đặt cạnh nhau

Trong thực tế, nhiều lô hàng đi theo vận đơn chở suốt tới cảng cạn do hãng tàu tổ chức; khi đó phần vận chuyển giám sát được làm theo quy trình của hãng tàu và cảng, người nhập khẩu chỉ khai tờ khai nhập khẩu tại cảng cạn. Chi tiết loại tờ khai và thủ tục cụ thể nên kiểm tra với chi cục hải quan nơi đến trước lô đầu.

Ví dụ giả định: nhà máy cách cảng biển 110 km

Giả sử một nhà máy linh kiện nhập một container 40 feet nguyên liệu. Nhà máy cách cảng biển khoảng 110 km, cách một cảng cạn khoảng 10 km. Hàng của doanh nghiệp này hay bị luồng vàng, thỉnh thoảng luồng đỏ. Các con số dưới đây chỉ là giả định để minh hoạ cách so.

Chênh lệch nhỏ, và đảo chiều dễ dàng nếu hàng luôn đi luồng xanh (dòng rủi ro kiểm hoá gần bằng không) hoặc nếu phí tại cảng cạn cao hơn giả định. Điều quan trọng không phải con số trong ví dụ mà là cách lập bảng: tính đủ từng chặng, từng khoản phí, và đưa rủi ro kiểm hoá vào dưới dạng bình quân theo tỷ lệ luồng thực tế của doanh nghiệp.

Tỷ lệ luồng thực tế lấy từ chính lịch sử tờ khai của doanh nghiệp trong một hai năm gần nhất, không lấy từ kinh nghiệm chung của người khác. Doanh nghiệp mới chưa có lịch sử thì nên giả định thận trọng, vì những lô đầu tiên thường bị kiểm tra nhiều hơn.

Trị giá tính thuế: chặng cảng biển về cảng cạn có phải cộng không

Trị giá tính thuế nhập khẩu được xác định tới cửa khẩu nhập đầu tiên, thường là cảng biển nơi hàng dỡ xuống. Chặng vận chuyển nội địa từ cảng biển về cảng cạn phát sinh sau cửa khẩu đó, nên về nguyên tắc không phải cộng vào trị giá nếu được tách riêng trên chứng từ.

Chỗ hay vướng: vận đơn chở suốt tới cảng cạn thường ghi một mức cước gộp. Nếu không tách được phần cước biển với phần cước nội địa, doanh nghiệp có thể phải khai cả cước gộp vào trị giá, tức nộp thuế trên cả chặng nội địa. Nên yêu cầu hãng tàu hoặc giao nhận tách hai phần trên hoá đơn hoặc giấy báo cước.

Có thể nhập hai phương án — cước gộp và cước đã tách — vào công cụ ước tính thuế nhập khẩu tại thuequan.com/uoc-tinh/thue-nhap-khau, dùng ô khoản phát sinh sau cửa khẩu nhập của điều kiện giao tại Việt Nam hoặc tự trừ khỏi cước, để thấy phần thuế tiết kiệm được khi chứng từ rõ ràng.

Kiểm hoá tại cảng cạn: vì sao nhiều doanh nghiệp thích hơn

Với hàng nguyên liệu, linh kiện nhiều mã, kiểm hoá là lúc dễ phát sinh hiểu lầm nhất: cán bộ hải quan cần đối chiếu tên hàng, số lượng, quy cách với tờ khai, trong khi người đi cùng chỉ là nhân viên giao nhận không rành hàng. Kiểm hoá ở cảng cạn gần nhà máy cho phép:

• Kỹ thuật viên của doanh nghiệp có mặt để giải thích công dụng, cấu tạo, chỉ đúng kiện chứa mặt hàng cần xem.
• Mang theo tài liệu kỹ thuật, mẫu đối chứng dễ dàng hơn khi phải giải trình mã HS.
• Chủ động sắp xếp nhân công, xe nâng khi phải rút hàng ra khỏi container để kiểm, thay vì phụ thuộc lịch của bãi cảng biển đông đúc.

Ngược lại, nếu tờ khai bị phát hiện sai sót ở cảng cạn, việc khai bổ sung, xử lý vẫn theo quy trình chung, không có gì “dễ hơn”. Lợi ích của cảng cạn là về hậu cần và giao tiếp, không phải về mức độ kiểm tra.

Một chi tiết nhỏ nhưng tốn tiền: khi hàng phải rút ruột kiểm tra, container thường phải đóng lại theo đúng cách cũ để kéo về kho; ở bãi cảng biển, phí rút ruột, đóng lại và nhân công có thể cao hơn ở cảng cạn. Hỏi trước biểu phí của cả hai nơi để đưa vào bảng so sánh.

Khi nào chọn cảng cạn, khi nào ở lại cảng biển

Chọn cảng cạn khi:

• Tỷ lệ luồng vàng, luồng đỏ của doanh nghiệp cao, cần người hiểu hàng có mặt khi kiểm hoá.
• Hàng phải kiểm tra chuyên ngành, lấy mẫu; đưa hàng về bảo quản gần kho thuận hơn.
• Kho ở xa cảng biển, và cảng cạn gần kho có đủ dịch vụ nâng hạ, lưu bãi.
• Hãng tàu có dịch vụ chở suốt tới cảng cạn với giá tốt.

Ở lại cảng biển khi:

• Hàng đi luồng xanh đều, chứng từ đơn giản.
• Kho gần cảng biển.
• Muốn thông quan nhanh ngay khi hàng dỡ, để kéo thẳng về kho.
• Cảng cạn gần kho không nhận loại hàng đặc thù (hàng lạnh, hàng nguy hiểm, hàng quá khổ) hoặc không có chi cục hải quan phù hợp với loại hình.

Những lỗi hay gặp khi chuyển về cảng cạn

• Nơi giao hàng trên vận đơn không khớp với cảng cạn thật sự muốn dùng, phải sửa vận đơn, mất thời gian.
• Không theo dõi thời hạn vận chuyển ghi trên tờ khai vận chuyển; hàng tới trễ phải giải trình.
• Niêm phong bị hỏng dọc đường mà không lập biên bản ngay.
• Mở tờ khai nhập khẩu ở sai chi cục, không phải chi cục quản lý địa điểm hàng đang nằm.
• Quên tách cước nội địa khỏi trị giá, nộp thuế thừa trên chặng không phải chịu.

Tự kiểm tra ở đâu

Danh sách chi cục hải quan, địa điểm làm thủ tục ngoài cửa khẩu và cảng cạn được công nhận tra trên cổng thông tin của cơ quan hải quan. Trạng thái tờ khai vận chuyển, xác nhận hàng đến, tờ khai nhập khẩu và kết quả phân luồng xem trên hệ thống khai hải quan điện tử. Hoá đơn cước, phí dịch vụ của hãng tàu, cảng, giao nhận tra trên cổng hoá đơn điện tử của cơ quan thuế để đối chiếu với chi phí đã ghi nhận.