Mỹ phẩm, thực phẩm nhập về không đạt kiểm tra chuyên ngành phải tái xuất hoặc tiêu huỷ: xin lại thuế đã nộp

Khi lô hàng không đạt kiểm tra chuyên ngành, thường chỉ còn hai hướng theo quyết định của cơ quan kiểm tra: tái xuất (trả người bán hoặc đưa đi nước khác) hoặc tiêu huỷ. Nếu đã nộp thuế nhập khẩu, tái xuất là hướng có cơ chế hoàn thuế nhập khẩu cho phần hàng tái xuất khi đáp ứng điều kiện; tiêu huỷ không có cơ chế tương tự theo cách mặc định, và cách xử lý số thuế còn phụ thuộc hàng đã thông quan hay chưa.

Vì vậy, khi được chọn, tái xuất gần như luôn giữ lại được nhiều tiền hơn, dù phải tốn cước. Bài này giải thích vì sao, trình tự từng hướng, hồ sơ hoàn thuế và những điều khoản hợp đồng giúp đẩy thiệt hại về đúng người phải chịu.

Hàng chưa thông quan và hàng đã thông quan: hai điểm xuất phát

Với mỹ phẩm, thực phẩm phải kiểm tra trước thông quan, hàng thường được đưa về bảo quản trong lúc chờ kết quả. Thời điểm nộp thuế lúc này phụ thuộc doanh nghiệp đã nộp khi đăng ký tờ khai hay chưa, và việc hàng có được áp thời hạn nộp thuế nào không.

Bảng trên chỉ để định hướng. Mỗi tình huống cụ thể nên hỏi cơ quan hải quan nơi mở tờ khai ngay khi có kết quả không đạt, trước khi chọn hướng.

Ví dụ giả định: một phần lô bị trả

Giả sử một nhà nhập khẩu mỹ phẩm có lô trị giá tính thuế 600 triệu đồng, gồm ba sản phẩm, mỗi sản phẩm 200 triệu. Để minh hoạ, giả sử thuế suất nhập khẩu 15%, thuế giá trị gia tăng 10%, doanh nghiệp đã nộp đủ khi đăng ký tờ khai: thuế nhập khẩu 90 triệu, thuế giá trị gia tăng 69 triệu. Kết quả kiểm tra: một sản phẩm không đạt.

Nếu được chọn, tái xuất giữ lại được 30 triệu thuế, trả thêm khoảng 7 triệu chi phí so với tiêu huỷ. Tuy nhiên có những sản phẩm không được phép tái xuất (ví dụ khi cơ quan kiểm tra yêu cầu tiêu huỷ vì lý do an toàn) hoặc người bán không nhận lại; khi đó không có lựa chọn. Muốn biết trước phần thuế gắn với từng dòng hàng để chuẩn bị tình huống xấu, có thể tách từng sản phẩm vào công cụ ước tính thuế nhập khẩu tại thuequan.com/uoc-tinh/thue-nhap-khau ngay từ khi lên kế hoạch lô.

Phần thuế giá trị gia tăng khâu nhập của phần không đạt: nếu doanh nghiệp đã kê khai khấu trừ, việc điều chỉnh khi hàng tái xuất hoặc huỷ cần làm theo quy định hiện hành về thuế giá trị gia tăng, tránh để số khấu trừ không còn cơ sở.

Hồ sơ đề nghị hoàn thuế cho phần tái xuất

1. Văn bản đề nghị hoàn thuế theo mẫu quy định, nêu rõ tờ khai nhập, tờ khai tái xuất, số thuế đề nghị hoàn.
2. Thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành không đạt và văn bản yêu cầu tái xuất (nếu có).
3. Tờ khai tái xuất đã thông quan, chứng từ vận tải thể hiện hàng đã rời Việt Nam.
4. Chứng từ chứng minh nhận dạng hàng: số lô, hạn dùng, mã sản phẩm trùng với lô đã nhập.
5. Chứng từ nộp thuế của tờ khai nhập ban đầu.
6. Văn bản thoả thuận với người bán về việc nhận lại hàng, và chứng từ thanh toán hoặc hoàn tiền nếu có.

Mẫu biểu, thời hạn nộp hồ sơ và thời gian xử lý thực hiện theo quy định hiện hành về hoàn thuế hàng xuất nhập khẩu; nên nộp sớm ngay khi có tờ khai tái xuất thông quan.

Hợp đồng nhập khẩu: đẩy rủi ro về đúng chỗ

Phần thuế lấy lại được chỉ là một phần thiệt hại. Cước hai chiều, phí lưu kho trong lúc chờ kiểm tra, chi phí thử nghiệm, tiền hàng đã trả: những khoản này chỉ đòi được qua hợp đồng. Những điều khoản đáng có khi nhập mỹ phẩm, thực phẩm:

• Cam kết chất lượng theo quy chuẩn Việt Nam, không chỉ theo tiêu chuẩn nước người bán.
• Nghĩa vụ nhận lại hàng và chịu cước trả về khi không đạt kiểm tra tại Việt Nam do lỗi chất lượng.
• Hoàn tiền hoặc giao bù, thời hạn thực hiện.
• Cung cấp hồ sơ phục vụ kiểm tra: phiếu kiểm nghiệm, bảng thành phần, giấy chứng nhận cần thiết.

Doanh nghiệp nhập lần đầu từ nhà cung cấp mới nên đặt lô nhỏ, có kết quả đạt rồi mới tăng khối lượng.

Làm việc với cơ quan kiểm tra và hải quan khi vừa có kết quả

Thời điểm ngay sau khi nhận thông báo không đạt là lúc dễ mất tiền nhất vì phí lưu kho, lưu container tiếp tục chạy. Thứ tự nên làm:

1. Đọc kỹ thông báo: chỉ tiêu nào không đạt, có được kiểm tra lại hay khiếu nại kết quả không, hướng xử lý được yêu cầu là gì.
2. Báo ngay cho người bán kèm bản sao kết quả, hỏi họ nhận lại hàng hay chấp nhận huỷ, ai chịu cước.
3. Hỏi cơ quan hải quan nơi mở tờ khai về thủ tục tái xuất hoặc tiêu huỷ cho đúng tình trạng tờ khai, và về số thuế đã nộp.
4. Tách phần hàng không đạt khỏi phần đạt trong kho để phần đạt được thông quan, bán ra sớm.

Ghi lại mọi trao đổi bằng văn bản. Khi đề nghị hoàn thuế hoặc đòi bồi thường người bán, chuỗi thư từ này là bằng chứng về thời điểm và lý do từng quyết định.

Phòng ngừa trước lô sau

• Yêu cầu phiếu kiểm nghiệm của lô sản xuất cụ thể trước khi xếp hàng, không dùng phiếu của lô cũ.
• Đối chiếu bảng thành phần với các giới hạn của quy định Việt Nam, nhất là chất bảo quản, chất tạo màu, kim loại nặng.
• Kiểm tra nhãn gốc và nhãn phụ có đủ thông tin bắt buộc.
• Giữ mẫu lưu của lô để đối chứng khi kết quả có tranh chấp.
• Theo dõi tỷ lệ lô không đạt theo từng nhà cung cấp; một nhà cung cấp hay trượt là rủi ro về cả chi phí lẫn uy tín với cơ quan kiểm tra.

Tự kiểm tra ở đâu

Kết quả kiểm tra chuyên ngành, hồ sơ đăng ký kiểm tra và các văn bản trả lời xem trên cơ chế một cửa quốc gia. Tờ khai nhập, tờ khai tái xuất, chứng từ nộp thuế và trạng thái hồ sơ hoàn thuế xem trên hệ thống khai hải quan điện tử. Quy định về hoàn thuế nhập khẩu hàng tái xuất tra trên cổng thông tin của cơ quan hải quan; việc điều chỉnh thuế giá trị gia tăng đầu vào tra theo Luật 48/2024/QH15 và văn bản hướng dẫn, hoặc hỏi cơ quan thuế quản lý.