Hàng hoá của nhà trưng bày nước ngoài tạm nhập để dự hội chợ, triển lãm, giới thiệu sản phẩm tại Việt Nam được miễn thuế nhập khẩu, với điều kiện hàng được tái xuất trong thời hạn tạm nhập và đúng là hàng đã tạm nhập. Các khoản thuế khâu nhập khác cũng chưa phát sinh nếu hàng thật sự rời Việt Nam đúng như đã khai. Thời hạn tạm nhập và việc gia hạn theo quy định hiện hành về hàng tạm nhập, tái xuất.
Phần dễ sai không nằm ở lúc hàng vào, mà ở lúc sự kiện kết thúc. Một máy trình diễn được khách đặt mua ngay tại gian hàng, vài thùng sản phẩm được tặng cho đối tác, một bộ kệ được để lại cho đại lý. Mỗi thứ đó thay đổi mục đích của hàng tạm nhập và phải được khai, nộp thuế như hàng nhập khẩu thông thường.
Ai đứng tên tạm nhập và cần giấy tờ gì
Nhà trưng bày nước ngoài thường không trực tiếp làm thủ tục ở Việt Nam. Người đứng tên tạm nhập có thể là:
- Đơn vị tổ chức hội chợ tại Việt Nam, khai thay cho các nhà trưng bày.
- Doanh nghiệp đại diện, đại lý, nhà phân phối của nhà trưng bày tại Việt Nam.
- Đại lý làm thủ tục hải quan được uỷ quyền.
Hồ sơ thường gồm: văn bản chứng minh việc tham gia hội chợ, triển lãm (xác nhận của đơn vị tổ chức, hợp đồng thuê gian hàng), danh mục hàng hoá chi tiết, chứng từ vận tải, và giấy phép hoặc văn bản của cơ quan quản lý nếu mặt hàng thuộc diện quản lý riêng. Người đứng tên tạm nhập là người chịu trách nhiệm tái xuất và mọi khoản thuế phát sinh nếu hàng không tái xuất.
Vì vậy, đơn vị Việt Nam nhận đứng tên thay nhà trưng bày nên có thoả thuận bằng văn bản: ai chịu thuế nếu hàng bị bán, tặng, thất lạc; ai trả chi phí tái xuất; ai quyết định số phận hàng sau bế mạc. Thiếu thoả thuận này, người đứng tên thường là người gánh phần thiếu hụt khi thanh khoản.
Hàng trưng bày, hàng trình diễn và hàng tiêu hao
| Loại hàng | Ví dụ | Xử lý thường gặp |
|---|---|---|
| Hàng trưng bày | Sản phẩm mẫu đặt trên kệ, xe, máy móc trưng bày | Tạm nhập, tái xuất; miễn thuế khi tái xuất đúng hạn |
| Máy móc trình diễn | Máy chạy thử tại gian hàng, thiết bị giới thiệu công nghệ | Tạm nhập, tái xuất; phần nguyên liệu chạy thử tiêu hao phải xử lý riêng |
| Vật liệu dựng gian hàng | Khung, vách, đèn, thiết bị âm thanh mang từ nước ngoài | Tạm nhập, tái xuất nếu mang về; để lại thì khai nhập |
| Hàng tiêu hao, phát tặng | Tờ gấp, sách giới thiệu sản phẩm, sản phẩm mẫu phát khách, đồ ăn uống cho khách nếm | Không tái xuất được nên không thể xử lý như hàng tạm nhập; khai nhập khẩu và nộp thuế, trừ khi thuộc diện được miễn theo quy định riêng |
Lỗi hay gặp là khai toàn bộ lô hàng, kể cả hàng phát tặng, theo loại hình tạm nhập tái xuất. Đến khi thanh khoản, phần hàng tiêu hao không có gì để tái xuất, trở thành phần thiếu phải giải trình và nộp thuế, có khi kèm xử phạt.
Chính sách quản lý không biến mất vì là hàng trưng bày
Miễn thuế là một chuyện, được phép đưa hàng vào là chuyện khác. Vài điểm cần kiểm tra trước khi hàng lên đường:
- Hàng cấm nhập khẩu không được đưa vào dù chỉ để trưng bày.
- Hàng thuộc diện giấy phép, kiểm tra chuyên ngành: một số quy định có ngoại lệ cho hàng tạm nhập để trưng bày, một số không. Thiết bị phát sóng vận hành tại gian hàng có thể cần giấy phép sử dụng tần số tạm thời.
- Thực phẩm cho khách nếm: vướng quy định an toàn thực phẩm và kiểm dịch, dù số lượng nhỏ.
- Phương tiện, máy móc cũ mang vào trưng bày: có quy định riêng về hàng đã qua sử dụng.
Hỏi đơn vị tổ chức hội chợ trước; họ thường có danh sách mặt hàng hay gặp vướng và kinh nghiệm với hải quan nơi tổ chức sự kiện.
Bốn hướng xử lý hàng sau bế mạc
- Tái xuất. Hướng mặc định. Đối chiếu danh mục đã tạm nhập với hàng thực tái xuất, từng dòng, từng số máy.
- Bán tại Việt Nam. Phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng: khai tờ khai nhập khẩu mới, nộp thuế nhập khẩu và các thuế khâu nhập theo quy định tại thời điểm chuyển đổi, đáp ứng chính sách quản lý như hàng nhập kinh doanh (nhãn, chứng nhận, giấy phép). Người bán tại Việt Nam còn phải lập hoá đơn và kê khai thuế trong nước cho giao dịch bán.
- Biếu, tặng. Vẫn là đưa hàng vào lưu thông tại Việt Nam, phải khai và nộp thuế trừ khi thuộc diện miễn thuế quà biếu, quà tặng theo định mức.
- Tiêu huỷ. Làm thủ tục tiêu huỷ dưới sự giám sát theo quy định, có biên bản. Hàng tiêu huỷ đúng thủ tục không phải là hàng đưa vào lưu thông, nhưng điều kiện để không phát sinh thuế cần hỏi hải quan trước khi làm.
Nếu hàng cần chuyển sang một sự kiện khác tại Việt Nam trước khi tái xuất, hỏi hải quan về thủ tục và thời hạn trước khi di chuyển. Tự ý chở hàng tạm nhập đi nơi khác là vi phạm quy định về giám sát.
Ví dụ giả định: một máy được bán ngay tại gian hàng
Giả sử một nhà sản xuất máy đóng gói nước ngoài tạm nhập ba máy để trình diễn tại hội chợ ngành bao bì, qua một đại lý Việt Nam đứng tên tạm nhập. Trong hội chợ, một xưởng trong nước đặt mua một máy, muốn nhận luôn sau bế mạc.
Cách làm đúng:
- Đại lý hoặc người mua làm thủ tục nhập khẩu cho máy đó theo loại hình kinh doanh, khai trị giá theo hợp đồng mua bán mới, nộp thuế nhập khẩu và thuế khâu nhập tại thời điểm chuyển đổi.
- Kiểm tra máy có thuộc diện kiểm tra chuyên ngành khi nhập kinh doanh không; nếu có, làm trước khi giao.
- Hai máy còn lại tái xuất; hồ sơ thanh khoản tạm nhập thể hiện một máy đã chuyển mục đích bằng tờ khai nào.
- Đại lý lập hoá đơn bán cho xưởng nếu đại lý là bên bán tại Việt Nam.
Cách làm sai hay gặp: giao máy luôn cho xưởng, hai tháng sau mới làm giấy tờ. Lúc đó máy đã ở ngoài khu vực giám sát, việc khai bổ sung phức tạp hơn nhiều và dễ bị coi là vi phạm.
Hồ sơ theo dõi từ ngày dựng gian hàng
Hàng tạm nhập hội chợ nhiều món lẻ, nhiều người đụng tay, nên thất lạc và nhầm lẫn là chuyện dễ xảy ra. Một bộ theo dõi đơn giản:
- Danh mục chi tiết theo từng dòng hàng, có số máy, số khung, màu, kích thước để nhận dạng.
- Ảnh chụp từng món lúc mở thùng và lúc đóng thùng tái xuất.
- Sổ xuất nhập tại gian hàng: món nào đem ra trình diễn, món nào phát tặng, món nào hỏng.
- Biên bản kiểm kê cuối sự kiện, có chữ ký của người đứng tên tạm nhập và đại diện nhà trưng bày.
Hàng thiếu khi tái xuất mà không giải trình được sẽ phải nộp thuế như hàng nhập khẩu. Nguyên tắc chung về hàng nhập rồi tái xuất và hoàn thuế có ở bài hàng nhập khẩu rồi tái xuất.
Tự kiểm tra ở đâu
- Hệ thống khai hải quan điện tử: tờ khai tạm nhập, thời hạn tạm nhập, tình trạng thanh khoản.
- Cổng thông tin điện tử của hải quan: quy định về hàng tạm nhập, tái xuất, danh mục hàng cấm, chính sách quản lý theo mã HS.
- Đơn vị hải quan quản lý địa điểm tổ chức sự kiện: thủ tục chuyển mục đích, tiêu huỷ, gia hạn.
- Đơn vị tổ chức hội chợ: danh sách mặt hàng hay vướng, lịch làm thủ tục tập trung.
Câu hỏi thường gặp
Hàng trưng bày có phải nộp thuế trước rồi được hoàn sau không?
Nếu khai đúng loại hình tạm nhập tái xuất và đáp ứng điều kiện thì hàng được miễn thuế ngay từ đầu, không phải nộp rồi xin hoàn. Chỉ khi hàng chuyển mục đích hoặc không tái xuất thì mới phát sinh nghĩa vụ nộp thuế.
Quá thời hạn tạm nhập mà chưa tái xuất kịp thì sao?
Nên đề nghị gia hạn trước khi hết hạn nếu có lý do chính đáng. Để quá hạn mà không gia hạn có thể bị xử phạt và phải nộp thuế như hàng nhập khẩu.
Sách giới thiệu sản phẩm, tờ rơi phát cho khách có phải nộp thuế không?
Loại này không tái xuất được nên không thể xử lý như hàng tạm nhập tái xuất. Cần khai nhập khẩu phù hợp; một số ấn phẩm quảng cáo không có giá trị thương mại có thể được xét miễn theo quy định riêng, nên hỏi hải quan trước.
Doanh nghiệp Việt Nam mang hàng ra nước ngoài dự hội chợ thì có tương tự không?
Chiều ngược lại là tạm xuất, tái nhập. Hàng tạm xuất để dự hội chợ ở nước ngoài rồi tái nhập đúng hàng, đúng hạn thì không phải nộp thuế khi tái nhập, nhưng phải tuân thủ quy định của nước tổ chức hội chợ.
Hàng bị hỏng trong lúc trưng bày có phải tái xuất không?
Hàng hỏng vẫn là hàng tạm nhập; có thể tái xuất ở tình trạng hỏng, hoặc làm thủ tục tiêu huỷ có giám sát. Không nên bỏ lại mà không có biên bản.
Nhà trưng bày muốn để lại một phần hàng làm mẫu cho đại lý Việt Nam thì làm thế nào?
Phần hàng để lại phải làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng, khai nhập khẩu và nộp thuế như hàng nhập kinh doanh hoặc theo loại hình phù hợp với mục đích mới. Đại lý nhận hàng nên có chứng từ chuyển giao với nhà trưng bày để làm căn cứ khai trị giá.
Người mua trong nước đặt máy tại hội chợ có thể nhận máy ngay không?
Chỉ sau khi hoàn tất thủ tục chuyển mục đích sử dụng, nộp thuế và đáp ứng chính sách quản lý. Nên thoả thuận thời gian giao máy có tính tới thời gian làm thủ tục.
