Linh kiện điện tử nhập khẩu được phân loại theo thứ tự: nếu linh kiện đó đã có nhóm riêng trong danh mục (tụ điện, điện trở, đi-ốt, mạch tích hợp, đầu nối, mạch in trần…) thì xếp vào nhóm riêng đó; nếu không có nhóm riêng và chỉ dùng hoặc chủ yếu dùng cho một loại máy thì xếp theo máy đó; còn lại mới vào các nhóm bộ phận chung. Đây là tinh thần của chú giải về bộ phận trong phần máy móc, thiết bị điện, và là chỗ quyết định phần lớn tranh chấp mã HS của hàng điện tử.
Cái khó là cùng một bo mạch, lúc còn trần là một mặt hàng, lắp thêm vài con chip đã thành mặt hàng khác, gắn vào vỏ có cổng kết nối lại thành mặt hàng khác nữa. Người khai phải biết món hàng đang ở trạng thái nào khi qua cửa khẩu và sẽ được lắp vào đâu, không chỉ biết tên gọi trên hoá đơn.
Ba tầng câu hỏi cho mọi linh kiện
Chú giải về bộ phận trong phần máy móc, thiết bị điện đặt ra một trình tự rõ. Áp vào hàng điện tử, có thể viết lại thành ba câu hỏi:
- Linh kiện này có nhóm riêng không? Tụ điện, điện trở, đi-ốt và bóng bán dẫn, mạch tích hợp, mạch in, công tắc và đầu nối, dây cáp cách điện, biến áp và bộ nguồn tĩnh… đều có nhóm riêng. Có nhóm riêng thì xếp vào đó, dù nó được mua để lắp vào máy gì.
- Nếu không có nhóm riêng, nó dùng cho máy nào? Bộ phận chỉ hoặc chủ yếu dùng cho một loại máy thì xếp cùng nhóm máy đó hoặc nhóm bộ phận của máy đó, ví dụ bộ phận của máy xử lý dữ liệu, bộ phận của thiết bị phát và thu sóng.
- Nếu dùng được cho nhiều loại máy thì vào nhóm bộ phận dùng chung phù hợp.
Sai lầm hay gặp nhất là nhảy thẳng sang câu 2: thấy linh kiện dùng cho điện thoại liền khai vào nhóm bộ phận điện thoại, trong khi linh kiện đó là một mạch tích hợp đã có nhóm riêng.
Mạch in trần và bo mạch đã lắp linh kiện
| Trạng thái khi nhập | Hướng phân loại thường gặp | Điều cần chứng minh |
|---|---|---|
| Tấm mạch in trần, chỉ có đường dẫn, chưa gắn linh kiện | Nhóm mạch in | Không có linh kiện chủ động hay thụ động nào được gắn thêm, ngoài những phần tử tạo ra cùng quá trình in |
| Bo mạch đã lắp linh kiện, là bộ phận của một loại máy xác định | Theo nhóm bộ phận của máy đó | Bo mạch chỉ hoặc chủ yếu dùng cho loại máy ấy; có sơ đồ, tên model máy đích |
| Bo mạch đã lắp có chức năng riêng đầy đủ, được danh mục gọi tên | Theo nhóm của chức năng đó | Tài liệu mô tả chức năng hoàn chỉnh, không chỉ là bộ phận |
| Bo mạch đã lắp dùng chung cho nhiều loại máy | Nhóm bộ phận dùng chung phù hợp | Danh sách máy sử dụng khác nhau |
Một điểm thực tế: mạch in trần không còn là mạch in trần ngay khi được gắn linh kiện. Doanh nghiệp nhập cả hai loại từ cùng một nhà cung cấp rất dễ khai lẫn nếu hoá đơn chỉ ghi chung chung là “PCB”.
Mạch tích hợp, mô-đun và mạch nhiều thành phần
Chương về máy và thiết bị điện có chú giải riêng định nghĩa mạch tích hợp. Mạch tích hợp theo nghĩa của danh mục không chỉ là con chip đơn khối; một số dạng mạch tích hợp nhiều thành phần, trong đó các chip được kết hợp với phần tử khác thành một khối không tách rời, cũng được xếp vào nhóm mạch tích hợp nếu thoả điều kiện chú giải. Ngược lại, một “mô-đun” gồm bo mạch, chip, vỏ và cổng kết nối có thể đã vượt khỏi khái niệm mạch tích hợp và phải xét như một bộ phận hoặc một thiết bị.
Vì vậy, gặp chữ “module” trên hoá đơn thì phải hỏi tiếp:
- Nó gồm những phần tử nào, lắp trên đế gì, có vỏ không?
- Có tách rời được các phần tử mà không phá huỷ không?
- Nó tự thực hiện một chức năng hoàn chỉnh hay chỉ hoạt động khi gắn vào máy khác?
- Nó được thiết kế cho một loại máy hay nhiều loại?
Mô-đun hiển thị, mô-đun camera, mô-đun nguồn, mô-đun kết nối không dây là những nhóm thường gây tranh luận. Không có câu trả lời chung cho cả nhóm; mỗi model phải xét theo cấu tạo thật.
Linh kiện mua theo bộ để lắp ráp
Doanh nghiệp lắp ráp thường nhập cùng lúc đủ linh kiện cho một sản phẩm. Khi đó có hai câu hỏi phải tách bạch:
- Nếu các linh kiện đủ để tạo thành sản phẩm hoàn chỉnh, hoặc thiếu nhưng đã mang đặc trưng cơ bản của sản phẩm, thì theo quy tắc về hàng chưa lắp ráp, cả lô có thể bị phân loại như sản phẩm nguyên chiếc. Chuyện này đặc biệt đáng chú ý khi linh kiện đi cùng một vận đơn, cùng một thời điểm.
- Nếu chỉ là một phần linh kiện, chưa mang đặc trưng cơ bản, thì mỗi linh kiện phân loại riêng theo ba tầng câu hỏi ở trên.
Cách tách lô, chia chuyến không thay đổi bản chất hàng. Chia nhỏ lô để khai thành linh kiện rời trong khi thực chất là sản phẩm nguyên chiếc tháo rời là cách làm dễ bị xác định lại. Chi tiết về hàng tháo rời và hàng đồng bộ có ở bài phân loại hàng bộ, hàng đồng bộ và linh kiện rời.
Tài liệu nên xin nhà cung cấp trước khi đặt hàng
Người phân loại linh kiện điện tử gần như không thể làm đúng nếu chỉ có hoá đơn. Trước khi chốt đơn đầu tiên, nên yêu cầu nhà cung cấp gửi:
| Tài liệu | Dùng để trả lời |
|---|---|
| Bảng thông số kỹ thuật của từng mã sản phẩm | Chức năng, loại linh kiện, điện áp, giao tiếp |
| Ảnh chụp hai mặt, ảnh cắt lớp hoặc sơ đồ cấu tạo | Trần hay đã lắp, có vỏ không, các phần tử có tách được không |
| Danh sách thiết bị đích sử dụng linh kiện | Chuyên dùng cho một loại máy hay dùng chung |
| Bảng kê thành phần, vật liệu | Hỗ trợ phân loại và cả xác định xuất xứ |
| Mã HS nhà cung cấp dùng khi xuất khẩu | Tham khảo, đối chiếu sáu số đầu |
Tài liệu này cũng là thứ phải xuất trình nếu lô hàng bị kiểm tra hoặc bị lấy mẫu phân tích. Có sẵn từ đầu thì buổi làm việc với hải quan ngắn hơn nhiều.
Mã HS kéo theo chính sách quản lý, không chỉ thuế
Với hàng điện tử, mã HS còn quyết định mặt hàng có thuộc diện quản lý chuyên ngành hay không. Một số thiết bị phát, thu sóng vô tuyến, thiết bị có chức năng mật mã, thiết bị đầu cuối viễn thông có thể phải có giấy phép, chứng nhận hợp quy hoặc kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng. Linh kiện rời thường nhẹ nhàng hơn, nhưng mô-đun có chức năng thu phát sóng hoàn chỉnh thì không hẳn.
Cho nên khi phân vân giữa hai mã, đừng chỉ so thuế suất. Hãy so cả cột chính sách quản lý của hai mã đó. Một mã thuế thấp hơn nhưng kéo theo yêu cầu giấy phép mà doanh nghiệp không có sẽ làm lô hàng nằm lại cảng, chi phí lưu bãi có khi cao hơn khoản chênh thuế.
Nếu mặt hàng được lắp vào sản phẩm xuất khẩu theo loại hình gia công hoặc sản xuất xuất khẩu, mã HS của linh kiện còn gắn với định mức và báo cáo quyết toán. Đổi mã giữa chừng mà không cập nhật danh mục nguyên liệu là nguồn chênh lệch khi đối chiếu cuối năm.
Trình tự làm việc và chỗ tự kiểm tra
- Lập danh mục linh kiện dự kiến nhập, mỗi dòng một model, kèm tài liệu kỹ thuật.
- Với từng dòng, trả lời ba tầng câu hỏi: có nhóm riêng không, chuyên dùng cho máy nào, hay dùng chung.
- Tra biểu thuế và cột chính sách quản lý của mã đã chọn trên cổng thông tin điện tử của hải quan.
- Tra thông báo kết quả phân loại, kết quả xác định trước mã số đã công bố cho mặt hàng tương tự.
- Với mô-đun, bo mạch giá trị lớn hoặc có hai mã ứng viên chênh thuế đáng kể, cân nhắc đề nghị xác định trước mã số.
- Lưu phiếu phân loại cho từng model; khi nhà cung cấp đổi phiên bản phần cứng, rà lại.
Câu hỏi thường gặp
Linh kiện dùng cho điện thoại có phải khai vào nhóm bộ phận điện thoại không?
Chỉ khi linh kiện đó không có nhóm riêng. Chip nhớ, mạch tích hợp, tụ, đầu nối dùng trong điện thoại vẫn xếp vào nhóm riêng của chúng; chỉ những bộ phận không có nhóm riêng và chuyên dùng cho điện thoại mới về nhóm bộ phận của điện thoại.
Hoá đơn chỉ ghi chung là “PCB”, hải quan có chấp nhận không?
Mô tả chung chung dễ dẫn tới kiểm tra và tranh chấp, vì PCB có thể là mạch in trần hoặc bo mạch đã lắp. Nên đề nghị nhà cung cấp ghi rõ trạng thái, model và công dụng, đồng thời khai mô tả chi tiết trên tờ khai.
Linh kiện nhập để sửa chữa, bảo hành có khác cách phân loại không?
Mục đích nhập không đổi mã HS; linh kiện vẫn phân loại theo bản chất. Mục đích có thể ảnh hưởng tới chính sách thuế hoặc thủ tục, chẳng hạn khi hàng được đưa vào sửa chữa rồi tái xuất.
Nhà cung cấp đổi phiên bản bo mạch, có phải xét lại mã không?
Nên xét lại nếu thay đổi làm khác cấu tạo hoặc chức năng, ví dụ thêm mô-đun thu phát sóng hay gắn thêm vỏ. Thay đổi linh kiện tương đương mà không đổi chức năng thì thường không đổi mã, nhưng nên ghi chú vào phiếu phân loại.
Kết quả xác định trước mã số có dùng được cho model khác cùng dòng không?
Kết quả xác định trước chỉ có giá trị cho mặt hàng được mô tả trong văn bản. Model khác, dù cùng dòng, nếu có khác biệt về cấu tạo hoặc chức năng thì cần xét riêng.
Có nên nhập linh kiện theo bộ đủ để lắp một thiết bị trong cùng một lô không?
Không có gì sai khi nhập theo bộ, nhưng phải khai đúng bản chất. Nếu bộ linh kiện đã mang đặc trưng cơ bản của thiết bị hoàn chỉnh thì phải xét theo quy tắc về hàng chưa lắp ráp, và chính sách quản lý của thiết bị nguyên chiếc có thể áp dụng.
